Endüstriyel Raf Ayak Koruma Ölçüleri Ne olmalıdır? | RB Kontrol

Standartlara Göre Raf Ayak Koruma Ölçüleri

Raf ayak koruyucularında yükseklik, genişlik, raf dikmesine olan mesafe ve darbe dayanımı gelişigüzel belirlenmemelidir. Güncel Avrupa standardı EN 18121:2026, ayarlanabilir palet raflarında kullanılan bağımsız ve zemine sabitlenen çelik raf dikme koruyucuları ile sıra sonu çerçeve bariyerlerine ilişkin ölçü, konumlandırma ve performans kriterlerini tanımlar.

Standart kapsamında öne çıkan teknik kriterler aşağıdaki gibidir:

Teknik kriter	Standartta belirtilen değer
Köşe tipi raf dikme koruyucunun minimum yüksekliği	300 mm
Sıra sonu çerçeve bariyerinin minimum yüksekliği	300 mm
Minimum darbe enerjisi dayanımı	400 J
Darbenin uygulanacağı en düşük yükseklik	Zeminden 75 mm
Darbenin uygulanacağı en yüksek nokta	Koruyucu üst kotunun 50 mm altı
Koridor içindeki koruyucunun dikmeden yatay taşması	40 mm’ye kadar ilave açıklık gerektirmeyebilir
40 mm’den fazla yatay taşma	Fazla olan miktar raf açıklığına eklenmelidir

Minimum Raf Ayak Koruyucu Yüksekliği Kaç Milimetre Olmalıdır?

EN 18121:2026 kapsamında köşe tipi raf dikme koruyucuları ve sıra sonu çerçeve bariyerleri, zemin seviyesinden itibaren en az 300 mm yüksekliğe sahip olmalıdır.

Piyasada yaygın olarak kullanılan 400 mm, 500 mm ve 600 mm yüksekliğindeki koruyucular da tercih edilebilir. Ancak koruyucunun yüksekliğinin artırılması tek başına daha güvenli olduğu anlamına gelmez. Ürünün darbe enerjisi dayanımı, ankraj sistemi, geometrisi ve darbe sonrasındaki deformasyon davranışı da kontrol edilmelidir.

Eski teknik şartnamelerde ve FEM uygulamalarında sıkça karşılaşılan 400 mm koruyucu yüksekliği, hâlen yaygın ve güvenli bir uygulama ölçüsüdür. Bununla birlikte güncel EN 18121:2026 açısından belirtilen minimum değer 300 mm’dir. Proje şartnamesinde 400 mm veya daha yüksek bir değer istenmişse daha sıkı olan proje şartına uyulmalıdır.

400 J Darbe Dayanımı Ne Anlama Gelir?

Raf ayak koruyucu, standardın tarif ettiği doğrultularda en az 400 joule darbe enerjisini karşılayacak şekilde tasarlanmalı ve test edilmelidir.

Teknik dokümanlarda bu değer bazen 400 N·m şeklinde de gösterilir. N·m burada kuvvet değil, enerji birimidir ve sayısal olarak joule ile eşdeğerdir:

400 N·m = 400 J

Darbe testi zeminden en az 75 mm yükseklikten başlayarak koruyucunun üst noktasının 50 mm altına kadar olan bölgede uygulanabilir.

Örneğin:

• 300 mm yüksekliğindeki bir koruyucunun darbe bölgesi 75–250 mm arasındadır.

• 400 mm yüksekliğindeki bir koruyucunun darbe bölgesi 75–350 mm arasındadır.

Bu nedenle ürün seçilirken yalnızca “400 mm yüksekliğinde” olması yeterli kabul edilmemeli; üreticiden EN 18121 veya ilgili FEM kriterlerine göre hazırlanmış test raporu ve enerji sönümleme performansı istenmelidir.

Koruyucu ile Raf Dikmesi Arasındaki Mesafe

Zemine sabitlenen çelik raf ayak koruyucu, darbe sırasında şekil değiştirse bile raf dikmesine temas etmeyecek şekilde konumlandırılmalıdır. Standart bütün ürünler için geçerli sabit bir milimetre mesafesi vermez. Gerekli mesafe;

• Koruyucunun geometrisine,

• Darbe altındaki deformasyon miktarına,

• Raf dikmesinin genişliğine,

• Taban plakası ölçülerine,

• Ankraj yerleşimine,

• Ürünün test sonuçlarına

göre belirlenmelidir.

Koruyucunun raf dikmesine çok yakın monte edilmesi, darbe sırasında koruyucunun dikmeye yaslanmasına ve çarpma enerjisinin doğrudan raf sistemine aktarılmasına neden olabilir.

Koruyucunun Raf Dikmesinden Yatay Taşması

Koridor içerisindeki raf dikmelerine uygulanan koruyucular, palet ile raf dikmesi arasındaki çalışma açıklığını azaltabilir.

EN 18121:2026 ve EN 15620 yaklaşımına göre koruyucunun dikme kenarından yatay taşması:

• 40 mm veya daha azsa: Mevcut raf çalışma açıklığının artırılması gerekmeyebilir.

• 40 mm’den fazlaysa: 40 mm’yi aşan bölüm kadar ilave çalışma açıklığı bırakılmalıdır.

Örneğin koruyucu raf dikmesinden 65 mm dışarı taşıyorsa:

65 mm − 40 mm = 25 mm

Bu durumda palet ile dikme arasında bırakılması gereken standart çalışma açıklığına en az 25 mm eklenmelidir. Aksi durumda koruyucu, palet yerleştirme alanını daraltarak yeni bir çarpma riski oluşturabilir.

Raf Ayak Koruyucular Hangi Noktalara Yerleştirilmelidir?

Köşe tipi raf dikme koruyucularının özellikle aşağıdaki noktalarda kullanılması gerekir:

• Raf sıralarının başlangıç ve bitiş dikmeleri

• Ana koridorla kesişen raf köşeleri

• Ara geçişlerin her iki tarafındaki dikmeler

• Forkliftlerin dönüş yaptığı alanlar

• Araç trafiğine açık sıra sonları

• Çarpma geçmişi bulunan raf ayakları

Raf sırasının yan yüzeyinin araç trafiğine açık olduğu noktalarda yalnızca ön dikmeye koruyucu takılması yeterli olmayabilir. Bu bölgelerde dikmeleri ve diyagonal bağlantıları birlikte koruyan sıra sonu çerçeve bariyeri kullanılmalıdır.

Koruyucu Genişliği ve Sac Kalınlığı Kaç Olmalıdır?

Standart bütün raflar için geçerli tek bir koruyucu genişliği, sac kalınlığı veya ankraj sayısı belirlemez. Bu değerler koruyucunun tasarımına ve gerçekleştirilen darbe testlerine bağlıdır.

Koruyucu genişliği belirlenirken:

• Raf dikmesinin profil genişliği

• Taban plakasının genişliği

• Raf ankrajlarının konumu

• Koruyucunun deformasyon alanı

• Forklift manevra mesafesi

• Palet çalışma açıklıkları

dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle yalnızca “4 mm sac”, “6 mm sac” veya “dört ankrajlı” olması bir ürünün standarda uygun olduğunu göstermeye yetmez. Koruyucunun bir sistem olarak test edilmesi ve en az 400 J darbe enerjisi performansının belgelenmesi gerekir.

EN 18121:2026 Hangi Koruyucuları Kapsar?

EN 18121:2026 aşağıdaki ürünleri kapsar:

• Bağımsız çelik raf dikme koruyucuları

• Zemine ankrajla sabitlenen çelik koruyucular

• Bağımsız sıra sonu çerçeve bariyerleri

Standardın kapsamına doğrudan girmeyen ürünler ise şunlardır:

• Doğrudan raf dikmesine bağlanan koruyucular

• Polimer veya plastik geçme koruyucular

• Forklift yönlendirme rayları

• Trafik ve yaya yolu bariyerleri

• Palet arka dayama sistemleri

• Hareketli ve dinamik raf korumaları

• Yüksekten düşmeye karşı koruyucu sistemler

Bu ürünlerde üretici testleri, raf üreticisinin talimatları, saha risk değerlendirmesi ve ürünün ilgili teknik dokümanları ayrıca incelenmelidir.

Standart Ölçüler Tek Başına Yeterli midir?

Hayır. Raf ayak koruyucunun minimum ölçüleri karşılaması, ürünün her depoda doğrudan kullanılabileceği anlamına gelmez.

Uygulama öncesinde raf dikme ve taban plakası ölçüleri alınmalı, zemin betonunun durumu incelenmeli, mevcut raf ankrajları tespit edilmeli ve koruyucunun forklift manevra alanını daraltmadığı doğrulanmalıdır.

Koruyucu montajı sırasında raf taban plakası ankrajlarına zarar verilmemeli ve yeni ankraj delikleri mevcut ankrajlarla veya zemin donatısıyla çakıştırılmamalıdır. Uygun olmayan montaj, koruyucunun darbe performansını düşürebileceği gibi raf sisteminin zemin bağlantısına da zarar verebilir.