Elektrik Periyodik Kontrollerinde Yeni Rapor Dönemi: İşletmeler Nelere Dikkat Etmeli?

Elektrik tesisatı, topraklama ve yıldırımdan korunma sistemleri bir işletmede günlük faaliyetlerin arka planında sürekli çalışan ancak çoğu zaman yalnızca problem ortaya çıktığında dikkat çeken sistemlerdir. Oysa elektriksel güvenliğin sürdürülebilmesi için tesisatların yalnızca çalışması değil, teknik olarak doğru durumda olduğunun düzenli şekilde değerlendirilmesi gerekir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, elektrik grubu iş ekipmanlarına yönelik zorunlu periyodik kontrol rapor formatlarının kullanımına ilişkin önemli bir uygulamayı 2025 yılında devreye aldı. 1 Eylül 2025 tarihinden itibaren elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı ve yangın algılama ve uyarı sistemleri için yayımlanan zorunlu rapor formatlarının kullanılması öngörüldü.

Bu değişiklik özellikle 2026 yılında elektriksel periyodik kontrol yaptıracak işletmeler açısından raporların içeriği ve kontrol sürecinin nasıl yürütüldüğü konularını daha önemli hale getiriyor.

Elektrik Tesisatının Çalışması Tek Başına Yeterli Değil

Bir fabrikanın üretim hattı çalışıyor olabilir. Elektrik panolarında görünür bir problem bulunmayabilir ve makineler sorunsuz şekilde enerji alıyor olabilir.

Ancak elektrik tesisatında bazı problemler günlük kullanım sırasında fark edilmeden gelişebilir.

Bağlantı noktalarındaki gevşemeler, koruma sistemlerindeki sorunlar, tesis üzerinde yapılan kontrolsüz değişiklikler veya topraklama sisteminin mevcut teknik durumundaki farklılıklar ancak uygun kontrol ve ölçümler sonucunda değerlendirilebilir.

Bu nedenle elektrik periyodik kontrol çalışmalarının amacı yalnızca “elektrik var mı?” sorusuna cevap vermek değildir.

Tesisatın mevcut durumu, proje uygunluğu ve ilgili teknik kriterler birlikte değerlendirilmelidir.

Elektrik Projesi Artık Daha Kritik

23 Aralık 2025 tarihli Yönetmelik değişikliğiyle elektrik, topraklama ve yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrollerinde tesisat projesinin aranacağı açık biçimde düzenlenmiştir. Projesi bulunmayan tesisatların ilgili mevzuat ve standartlara uygun şekilde projelendirilmesi işverenin sorumluluğundadır. Kontrol sırasında tesisatın projeye uygunluğu değerlendirilir.

Bu durum özellikle uzun yıllardır faaliyet gösteren sanayi işletmeleri açısından önemlidir.

Bir tesis ilk kurulduğunda hazırlanmış elektrik projesine sahip olabilir; ancak yıllar içerisinde yeni makineler eklenmiş, panolar değiştirilmiş veya üretim hattı genişletilmiş olabilir.

Sahadaki elektrik tesisatı ile mevcut projenin birbirinden uzaklaşması, kontrol sürecinde ele alınması gereken bir konudur.

Topraklama Kontrolü Neden Önem Taşıyor?

Topraklama sistemi elektrik güvenliğinin temel bileşenlerinden biridir.

Ancak bir makinenin veya panonun topraklama bağlantısına sahip olması, sistemin teknik açıdan yeterli olduğunu otomatik olarak göstermez.

Periyodik kontrol kapsamında ilgili ölçümlerin gerçekleştirilmesi ve sonuçların tesis yapısıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı için zorunlu rapor formatlarının devreye alınmış olması, ölçüm sonuçlarının daha sistematik biçimde kayıt altına alınmasına yönelik önemli bir adımdır.

Paratoner ve Yıldırımdan Korunma Sistemleri

Halk arasında “paratoner kontrolü” olarak bilinen yıldırımdan korunma tesisatı kontrolleri de elektrik grubu içerisinde önemli bir başlıktır.

Güncel düzenlemeye göre yıldırımdan korunma tesisatı için de kontrol sırasında tesisat projesi aranmakta ve sistemin projeye uygunluğu değerlendirilmektedir.

Dolayısıyla yalnızca tek bir ölçüm gerçekleştirip sisteme “uygundur” yaklaşımıyla bakmak yerine, sistemin bütünsel olarak değerlendirilmesi gerekir.

Yangın Algılama Sistemlerinde de Proje Kontrolü

Yangın algılama ve uyarı sistemleri de güncel düzenlemelerde ayrı bir periyodik kontrol alanı olarak yer alıyor.

Yönetmeliğe göre yangın algılama ve uyarı sistemlerinin periyodik kontrolünde tesisat projesi aranmalı; sistemin projesine, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğine ve ilgili standartlara uygunluğu değerlendirilmelidir.

Bu nedenle işletmelerin elektrik periyodik kontrol takvimi hazırlarken yangın algılama sistemlerini de gözden kaçırmaması önemlidir.

İzmir Elektriksel Periyodik Kontrol Hizmetleri

İzmir'deki sanayi tesislerinde üretim hatlarının sürekli gelişmesi, elektrik altyapısında zaman içerisinde değişiklikler yapılmasına neden olabiliyor.

Yeni makine kurulumu, pano ilavesi, üretim hattı genişletilmesi veya tesis içi elektrik altyapısının değiştirilmesi gibi uygulamalar sonrasında mevcut sistemin kontrol altında tutulması önem taşıyor.

RB Mühendislik olarak İzmir elektrik periyodik kontrol ve ölçüm hizmetleri kapsamında elektrik iç tesisatı, pano sistemleri, topraklama tesisatları, yıldırımdan korunma sistemleri ve ilgili elektriksel kontrol ihtiyaçlarında işletmelere profesyonel mühendislik desteği sunuyoruz.

Kontrolün amacı yalnızca rapor oluşturmak değil; elektrik sisteminin mevcut durumunu teknik olarak anlamak ve işletmenin gerekli aksiyonları doğru şekilde planlamasına yardımcı olmaktır.