2026'da Periyodik Kontrol Yaptıracak İşletmelerin Bilmesi Gereken Yeni Düzenlemeler

İş ekipmanlarının güvenli kullanımı, işletmeler açısından yalnızca teknik bir konu değil; çalışan güvenliği, üretim sürekliliği ve mevzuata uyum açısından birlikte değerlendirilmesi gereken önemli bir süreçtir. Özellikle 23 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği değişikliği, periyodik kontrol süreçlerinde işletmelerin dikkat etmesi gereken bazı önemli düzenlemeleri beraberinde getirdi.

2026 yılında periyodik kontrol yaptıracak işletmeler için artık yalnızca ekipmanın kontrol tarihini takip etmek yeterli değil. Kontrol kapsamının doğru belirlenmesi, yetkili kişi seçimi, İSG-KATİP sözleşmesi, kullanılacak rapor formatı ve kontrol sonucunda tespit edilen kusurların doğru yönetilmesi de sürecin temel parçaları arasında bulunuyor.

Hangi İş Ekipmanları Periyodik Kontrole Tabi?

Yeni düzenlemede dikkat çeken konulardan biri, periyodik kontrole tabi ekipmanların kapsamının daha açık hale getirilmesidir.

Yönetmeliğin EK-III bölümündeki tablolarda bulunan ekipman veya ekipman gruplarının periyodik kontrole tabi olduğu hükmü güçlendirilmiştir. Bu nedenle işletmelerin sahip olduğu tüm ekipmanları otomatik olarak aynı kontrol kapsamına almak yerine, ekipman listesinin güncel EK-III hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi gerekir.

Basınçlı kap ve tesisatlar, kaldırma ve iletme ekipmanları, çeşitli tesisatlar, belirli tezgâhlar, endüstriyel raf ve kapılar ile iş makineleri Yönetmelikte ayrı başlıklar altında düzenlenmektedir.

Bu noktada işletmeler için en doğru yaklaşım, makine ve ekipman envanterini güncel tutmak ve hangi ekipmanın hangi kontrol kapsamına girdiğini teknik olarak belirlemektir.

İSG-KATİP Sözleşmesine Dikkat

2026 yılında periyodik kontrol planlaması yaparken dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri de İSG-KATİP sürecidir.

Güncel düzenlemeye göre işveren ile periyodik kontrol yapmaya yetkili kişi arasında, kontrol hizmeti gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden ilgili sözleşmenin düzenlenmesi ve karşılıklı onaylanması gerekmektedir.

Bu nedenle “ekip geldi, bugün kontrolü yapalım” yaklaşımı yerine kontrol programının önceden planlanması önem kazanmıştır.

Özellikle çok sayıda vinç, forklift, basınçlı kap, elektrik tesisatı veya farklı iş ekipmanına sahip sanayi işletmelerinde yıllık kontrol takviminin önceden oluşturulması sürecin daha kontrollü yürütülmesine yardımcı olabilir.

Kontrol Raporlarında Yeni Dönem

Periyodik kontrol yalnızca saha incelemesinden oluşmaz. Yapılan kontrolün doğru şekilde raporlanması da sürecin önemli bir parçasıdır.

Güncel Yönetmelik; raporda işyeri bilgileri, sözleşme numarası, kontrol başlangıç ve bitiş tarih-saatleri, kontrol metodu ve yetkili kişiye ilişkin bilgilerin yer almasına yönelik ayrıntılar içermektedir. Yetkili kişinin adı, mesleği ve EKİPNET kayıt numarası raporda bulunmalı ve rapor imzalanmalıdır. İmzasız raporlar geçerli kabul edilmemektedir.

Bakanlık ayrıca iş ekipmanlarına özgü periyodik kontrol rapor ve kriterlerini resmi iş ekipmanları portalı üzerinden yayımlamaktadır. Yayımlanmış ekipmana özgü kriter bulunması halinde kontrolün bu kriterler doğrultusunda gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Hafif ve Ağır Kusur Ayrımı Neden Önemli?

Yeni dönemin önemli başlıklarından biri de bazı ekipmanların kontrol raporlarında tespit edilen kusurların derecelendirilmesidir.

Bakanlık tarafından yayımlanan kriterlerde tanımlanmış olması halinde kusurlar hafif ve ağır kusur olarak sınıflandırılabilir. Hafif kusurların bir sonraki periyodik kontrol tarihine kadar giderilmesi gerekirken, düzeltilmeyen hafif kusurlar sonraki kontrolde ağır kusur olarak değerlendirilebilir. Ağır kusur tespit edilen ekipmanın ise kusur giderilmeden çalıştırılmaması gerekmektedir.

Bu düzenleme, periyodik kontrol raporunun yalnızca dosyada saklanacak bir evrak olarak görülmemesi gerektiğini açıkça ortaya koyuyor.

Kontrol sonrasında işletmenin tespit edilen uygunsuzlukları takip etmesi ve gerekli teknik aksiyonları zamanında gerçekleştirmesi önem taşıyor.

İzmir'deki İşletmeler İçin Periyodik Kontrol Planlaması

İzmir'deki fabrikalar, organize sanayi bölgeleri, üretim tesisleri, depolar ve lojistik işletmeleri açısından çok sayıda farklı iş ekipmanı aynı tesis içerisinde bulunabiliyor.

Vinç, forklift, basınçlı hava tankı, makine, elektrik tesisatı, raf sistemi ve endüstriyel kapıların tamamının kontrol tarihlerini ayrı ayrı takip etmek zorlaşabilir.

Bu nedenle İzmir periyodik kontrol ihtiyaçlarında yıllık ekipman envanteri ve kontrol takviminin oluşturulması, işletmelere daha düzenli bir süreç sağlayabilir.

RB Mühendislik olarak İzmir'deki işletmelerin periyodik kontrol ihtiyaçlarını ekipman bazında değerlendiriyor, uygun kontrol planlamasının oluşturulmasına ve teknik süreçlerin profesyonel biçimde yürütülmesine destek oluyoruz.

Periyodik kontrolü yalnızca son kullanma tarihi yaklaşan bir rapor olarak değil, işletmenin iş güvenliği yönetiminin düzenli bir parçası olarak görmek gerekir.